1. Máy nén khí trục vít là gì?
Máy nén khí trục vít là thiết bị nén khí sử dụng cặp trục vít xoắn (rotor đực và rotor cái) quay ngược chiều nhau để hút – nén – đẩy không khí, tạo ra dòng khí nén liên tục, ổn định và lưu lượng lớn. Đây là dòng máy nén khí được sử dụng phổ biến nhất trong các nhà máy, xưởng sản xuất và hệ thống tự động hóa hiện nay.
Khác với máy nén khí piston hoạt động theo chu kỳ đóng – mở, máy nén khí trục vít làm việc không gián đoạn, giúp duy trì áp suất ổn định và giảm rung động trong suốt quá trình vận hành.
2. Vì sao máy nén khí trục vít được ưa chuộng trong công nghiệp?
Máy nén khí trục vít ngày càng thay thế máy piston truyền thống nhờ các ưu điểm vượt trội:
Hoạt động liên tục 24/7, phù hợp sản xuất dài giờ
Lưu lượng khí lớn, áp suất ổn định
Hiệu suất cao, tiết kiệm điện năng
Độ ồn thấp, ít rung
Tuổi thọ cao, chi phí bảo trì thấp nếu bảo dưỡng đúng cách
Nhờ những đặc điểm này, máy nén khí trục vít trở thành trái tim của hệ thống khí nén công nghiệp.
3. Cấu tạo tổng thể của máy nén khí trục vít
Một máy nén khí trục vít tiêu chuẩn thường bao gồm các bộ phận chính sau:
Đầu nén trục vít: nơi diễn ra quá trình nén khí
Motor điện ( IE4): cung cấp năng lượng cho đầu nén
Hệ thống dầu bôi trơn: bôi trơn, làm mát và làm kín
Lọc gió: lọc bụi trước khi không khí đi vào đầu nén
Lọc dầu & bộ tách dầu: tách dầu ra khỏi khí nén
Van hút, van điều áp, van an toàn
Hệ thống làm mát (giải nhiệt gió hoặc nước)
Bộ điều khiển trung tâm (controller/PLC)
Biến tần (đối với máy nén khí inverter)
👉 Tất cả các bộ phận này liên kết chặt chẽ với nhau. Chỉ cần một chi tiết gặp vấn đề, toàn bộ hệ thống có thể phát sinh lỗi dây chuyền.
4. Nguyên lý hoạt động của máy nén khí trục vít
Quá trình làm việc của máy nén khí trục vít gồm 3 giai đoạn chính:
Hút khí: Không khí môi trường được hút vào thông qua lọc gió.
Nén khí: Hai trục vít quay làm giảm dần thể tích buồng nén, áp suất khí tăng lên.
Đẩy khí: Khí nén được đẩy ra ngoài, đi qua bộ tách dầu rồi cấp cho hệ thống sử dụng.
Trong quá trình này, dầu trục vít đóng vai trò cực kỳ quan trọng:
Bôi trơn các bề mặt tiếp xúc
Làm kín khe hở giữa các trục vít
Làm mát đầu nén
Giảm tiếng ồn
👉 Vì vậy, phần lớn các lỗi máy nén khí trục vít đều liên quan đến dầu và nhiệt độ vận hành.
5. Tổng quan cơ chế phát sinh lỗi trên máy nén khí trục vít
Máy nén khí trục vít hiếm khi hỏng đột ngột. Hầu hết sự cố đều phát sinh theo quá trình tích lũy lỗi, bắt nguồn từ các yếu tố nhỏ nhưng kéo dài.
Các cơ chế phát sinh lỗi phổ biến gồm:
5.1. Lỗi do nhiệt độ cao
Két giải nhiệt bẩn
Quạt làm mát yếu
Thiếu dầu hoặc dầu xuống cấp
Cơ chế: Nhiệt tăng → dầu biến chất → giảm bôi trơn → mài mòn → báo lỗi nhiệt
5.2. Lỗi liên quan đến dầu bôi trơn
Dùng sai loại dầu trục vít
Không thay dầu đúng chu kỳ
Lọc dầu, tách dầu bị nghẹt
Cơ chế: Dầu bẩn → làm kín kém → giảm hiệu suất nén → khí ra lẫn dầu
5.3. Lỗi hệ thống lọc và lưu lượng khí
Lọc gió bẩn
Đường hút khí bị cản trở
Cơ chế: Lưu lượng khí vào giảm → motor tăng tải → tiêu thụ điện cao → quá nhiệt
5.4. Lỗi điện, motor và biến tần
Nguồn điện không ổn định
Motor quá tải kéo dài
Biến tần quá nhiệt hoặc nhiễm bụi
Cơ chế: Dòng điện tăng → motor nóng → kích hoạt bảo vệ → dừng máy
5.5. Lỗi cơ khí và rung động
Lệch khớp nối
Vòng bi mòn
Đế máy không cân bằng
Cơ chế: Rung → mòn nhanh → hư hỏng đầu nén nếu không xử lý sớm
6. Chuỗi phát sinh lỗi điển hình trong thực tế vận hành
Bảo dưỡng kém → nhiệt tăng → dầu xuống cấp → mài mòn → rung → lỗi nghiêm trọng → dừng máy
Đây là chuỗi lỗi thường gặp nhất tại các nhà xưởng sử dụng máy nén khí trục vít lâu năm.
7. Vai trò của bảo dưỡng trong việc phòng ngừa lỗi
Bảo dưỡng định kỳ đúng chuẩn giúp:
Phát hiện sớm lỗi tiềm ẩn
Giữ nhiệt độ và hiệu suất ổn định
Kéo dài tuổi thọ đầu nén và motor
Giảm chi phí sửa chữa lớn
👉 Bảo dưỡng không phải là chi phí – mà là khoản đầu tư bắt buộc cho hệ thống khí nén.
8. Kết luận
Máy nén khí trục vít là thiết bị cốt lõi trong sản xuất công nghiệp, nhưng cũng là thiết bị dễ phát sinh lỗi nếu không được hiểu và vận hành đúng cách. Việc nắm rõ cơ chế phát sinh lỗi là nền tảng để:
Giảm thiểu sự cố
Tránh dừng máy đột ngột
Tối ưu chi phí vận hành
Gia tăng tuổi thọ hệ thống khí nén
Để Biết Thêm Chi Tiết Xin Liên Hệ Hotline: 0828.039.666
